Warmtepomp voor commercieel vastgoed: waar moet u als vastgoedbeheerder op letten?

Warmtepomp voor commercieel vastgoed

De verduurzaming van commercieel vastgoed vraagt om meer dan het vervangen van een cv-ketel door een warmtepomp. Zeker bij bestaande gebouwen spelen de technische staat van het pand, het afgiftesysteem, het gebruik van het gebouw en de beschikbare netcapaciteit een belangrijke rol.

Voor een vastgoedbeheerder komt daar nog iets bij. U kijkt niet alleen naar de installatie van vandaag, maar ook naar exploitatie, onderhoud, comfort voor huurders en toekomstige verduurzaming. Bij een portefeuille met meerdere panden is bovendien niet ieder gebouw op hetzelfde moment toe aan dezelfde maatregel.

Een warmtepomp kan binnen die verduurzamingsstrategie een belangrijke rol spelen. De vraag is vooral: bij welk pand, op welk moment en onder welke voorwaarden?

Wanneer is commercieel vastgoed geschikt voor een warmtepomp?

Een warmtepomp werkt het meest efficiënt wanneer een gebouw met relatief lage watertemperaturen kan worden verwarmd. Dat betekent echter niet dat alleen nieuwe of volledig geïsoleerde gebouwen geschikt zijn.

Bij bestaand commercieel vastgoed moet eerst worden bekeken hoe het gebouw zich in de praktijk gedraagt. Het gebouwtype, het energiegebruik en de bestaande technische installatie bepalen mede welke aanpak passend is. Daarbij zijn onder andere de warmtevraag, het huidige afgiftesysteem en de benodigde aanvoertemperatuur van belang.

Een aantal punten verdient daarbij extra aandacht:

  • De isolatiewaarde van gevel, dak en glas
  • Het huidige gas- en elektriciteitsverbruik
  • De benodigde temperatuur om het pand comfortabel te verwarmen
  • Het type radiatoren, convectoren, vloerverwarming of luchtbehandeling
  • De beschikbare ruimte voor binnen- en buitenunits
  • De elektrische aansluiting
  • De koelbehoefte van het gebouw

Een pand hoeft dus niet eerst volledig gerenoveerd te zijn voordat een duurzame warmteoplossing mogelijk wordt. Andersom is het ook niet verstandig om zonder gebouwanalyse direct een volledig elektrische installatie te plaatsen.

Soms levert een aanpassing aan het afgiftesysteem of een gerichte isolatiemaatregel eerst meer op. In andere situaties kan een hybride oplossing een logische tussenstap zijn.

Warmtepompen in bestaande utiliteitsgebouwen vragen om een andere aanpak

Een groot deel van commercieel vastgoed is ontworpen in een periode waarin aardgas de standaard was. Installaties zijn daardoor vaak ingericht op hogere watertemperaturen dan waar een warmtepomp optimaal op functioneert.

Binnen de utiliteitsbouw vraagt bestaande bouw vaak om een andere aanpak dan nieuwbouw, omdat gebouw en installaties oorspronkelijk niet altijd op lage temperatuurverwarming zijn ontworpen.

Dat betekent niet automatisch dat het pand ongeschikt is.

Bij bestaande utiliteitsgebouwen gaat het vooral om de vraag hoeveel warmte daadwerkelijk nodig is en met welke temperatuur het gebouw comfortabel kan worden gehouden. Dat vraagt vaak om een andere aanpak dan bij nieuwbouw, waar gebouw en installaties vanaf het begin op elkaar kunnen worden afgestemd.

Een bestaande cv-installatie die standaard op een hoge temperatuur staat ingesteld, zegt bijvoorbeeld niet altijd dat die hoge temperatuur ook noodzakelijk is. In de praktijk kan blijken dat het pand een groot deel van het jaar met een lagere aanvoertemperatuur comfortabel blijft.

Daarom is meten en analyseren belangrijker dan alleen kijken naar het type ketel dat nu aanwezig is.

Ook natuurlijke vervangingsmomenten spelen een rol. Wanneer een cv-installatie het einde van de technische levensduur nadert, is dat een logisch moment om te onderzoeken welke rol een warmtepomp binnen de toekomstige energievoorziening van het pand kan spelen.

Installatie van een warmtepomp in bestaand utiliteitsgebouw

Kijk niet alleen naar het gebouw, maar ook naar het gebruik

Twee technisch vergelijkbare gebouwen kunnen een compleet andere warmte- en koelvraag hebben.

Een kantoor dat van maandag tot en met vrijdag tussen 08.00 en 18.00 uur wordt gebruikt, vraagt om een andere regeling dan een gebouw dat zeven dagen per week bezet is. Ook wisselende bezetting, avondgebruik en verschillende huurders kunnen invloed hebben op de benodigde capaciteit.

Bij de beoordeling van een installatie kijken we daarom niet alleen naar vierkante meters.

Ook deze vragen zijn relevant:

  • Wanneer is het gebouw in gebruik?
  • Hoe snel moet het gebouw ’s ochtends op temperatuur komen?
  • Zijn alle ruimtes tegelijk bezet?
  • Zijn er verschillende klimaatzones?
  • Hoe groot is de koelvraag in de zomer?
  • Verandert het gebruik van het pand de komende jaren?

Bij multi-tenant vastgoed speelt ook de installatieopzet mee. Eén collectieve installatie voor het hele gebouw vraagt om andere keuzes dan meerdere installaties per bouwdeel of huurder. Daarbij moet niet alleen naar het totale vermogen worden gekeken, maar ook naar regelbaarheid, gebruikstijden en verschillen in comfortvraag.

Voor vastgoedbeheerders is dat extra belangrijk. Een installatie moet niet alleen technisch functioneren, maar ook passen bij de manier waarop huurders het gebouw daadwerkelijk gebruiken.

Het afgiftesysteem bepaalt mede wat mogelijk is

Een warmtepomp produceert warmte op een andere manier dan een traditionele cv-ketel. Daardoor moet ook naar de rest van het verwarmingssysteem worden gekeken.

Vloerverwarming is bijvoorbeeld geschikt voor lage watertemperaturen, maar dat betekent niet dat bestaande radiatoren per definitie vervangen moeten worden. Soms zijn bestaande radiatoren ruim genoeg gedimensioneerd om ook bij een lagere temperatuur voldoende warmte af te geven.

In andere gebouwen zijn aanpassingen nodig, bijvoorbeeld door:

  • Grotere of andere radiatoren toe te passen
  • Ventilatorconvectoren te plaatsen
  • Delen van het afgiftesysteem opnieuw in te regelen
  • Luchtbehandeling anders aan te sturen
  • De temperatuur per gebouwdeel beter te regelen

Het heeft daarom weinig zin om alleen naar het vermogen van de warmtepomp te kijken. Het systeem moet als geheel functioneren.

Een te grote installatie is daarbij niet automatisch beter. Een systeem dat slecht aansluit op de werkelijke warmtevraag kan juist minder efficiënt werken.

Verwarmen én koelen van kantoorgebouwen

Bij commercieel vastgoed en andere utiliteit speelt koeling vaak een grotere rol dan bij woningen. Denk bijvoorbeeld aan kantoren met veel glas, interne warmteproductie door apparatuur of hoge bezettingsgraden.

Dat maakt de keuze voor een warmtepomp interessanter, omdat veel systemen naast verwarmen ook kunnen koelen. Maar ook hier geldt dat het afgiftesysteem geschikt moet zijn.

Niet ieder bestaand verwarmingssysteem kan zonder aanpassingen worden gebruikt voor actieve koeling. Daarnaast moet rekening worden gehouden met zaken als condensvorming en regeling.

Voor een vastgoedbeheerder is het daarom verstandig om verwarmen en koelen niet als twee afzonderlijke vraagstukken te bekijken. Wanneer een bestaande koelinstallatie op termijn moet worden vervangen, kan dat invloed hebben op de businesscase van een nieuwe verwarmingsoplossing.

Controleer de netcapaciteit vóór de systeemkeuze

Bij de overstap van gas naar elektriciteit verschuift een deel van de energievraag naar de elektrische installatie.

Dat maakt de beschikbare netcapaciteit een belangrijk onderdeel van het ontwerp.

Een warmtepomp gebruikt aanzienlijk minder elektriciteit dan de hoeveelheid warmte die hij levert, maar het elektrische vermogen komt wel boven op andere verbruikers binnen het gebouw. Denk aan verlichting, ventilatie, koeling, laadpalen en andere technische installaties.

Bij uitbreiding of elektrificatie moet daarom onder andere worden gekeken naar:

  • De capaciteit van de netaansluiting
  • Het bestaande piekverbruik
  • Toekomstige laadinfra
  • Zonnepanelen
  • Eventuele batterijopslag
  • Andere plannen voor elektrificatie

Dit onderzoek moet bij voorkeur plaatsvinden vóórdat de definitieve installatie wordt gekozen.

Wanneer de aansluiting al zwaar wordt belast, kan een grotere elektrische installatie anders tot problemen leiden. In gebieden met netcongestie is het bovendien niet vanzelfsprekend dat een aansluiting op korte termijn kan worden verzwaard.

Bij grotere gebouwen kan het benodigde vermogen soms over meerdere warmtepompen worden verdeeld. Zo kan de installatie beter aansluiten op wisselende belasting en ontstaat meer flexibiliteit in de regeling. Of zo’n opzet zinvol is, hangt af van het gebouw, het benodigde vermogen en de technische installatie.

Een warmtepomp moet daarom onderdeel zijn van de totale energievoorziening van het pand, niet een losstaand apparaat.

Plaatsing van een warmtepomp bij een utiliteitsgebouw

Eén pand verduurzamen of een complete vastgoedportefeuille?

Bij één gebouw kan relatief diep op de technische situatie worden ingezoomd. Bij een vastgoedportefeuille komt daar een andere vraag bij:

waar begint u?

Het is meestal niet nodig of wenselijk om alle panden tegelijk te verduurzamen.

Een logische eerste stap is om gebouwen onderling te vergelijken. Bijvoorbeeld op:

  • Energieverbruik
  • Leeftijd van de huidige installatie
  • Onderhoudskosten
  • Energielabel
  • Technische geschiktheid
  • Beschikbare netcapaciteit
  • Verwachte gebruiksduur van het pand
  • Geplande renovaties
  • Investeringsmomenten

Een gebouw waar de verwarmingsinstallatie binnenkort moet worden vervangen kan bijvoorbeeld eerder interessant zijn dan een technisch vergelijkbaar pand met een vrijwel nieuwe ketelinstallatie.

Ook panden waar koeling, zonnepanelen of laadinfra al op de planning staan, kunnen aanleiding geven om de energievoorziening integraal te bekijken.

Door panden te prioriteren ontstaat een gefaseerde aanpak. Dat maakt het eenvoudiger om investeringen te plannen en ervaringen uit een eerste project mee te nemen naar volgende locaties.

Hybride of all-electric warmtepomp?

Niet ieder bestaand gebouw hoeft direct volledig van het gas af.

Bij een all-electric oplossing neemt de warmtepomp de verwarmingsfunctie in principe volledig over. Dat vraagt voldoende capaciteit, een geschikt gebouw en voldoende elektrische ruimte.

Bij een hybride oplossing blijft een cv-ketel beschikbaar voor momenten waarop veel warmte nodig is. De warmtepomp kan dan een groot deel van het jaar de basisverwarming verzorgen.

Welke oplossing geschikt is, hangt onder andere af van:

  • De warmtevraag
  • Benodigde aanvoertemperatuur
  • Staat van het gebouw
  • Beschikbare netcapaciteit
  • Toekomstplannen
  • Gewenste investeringsstrategie

Afhankelijk van het gebouw kan ook het type warmtepompsysteem verschillen. Bij het ene pand ligt een lucht-wateroplossing voor de hand, terwijl bij grotere of complexere gebouwen andere systemen relevant kunnen zijn. De keuze volgt uit de warmtevraag, koelbehoefte, beschikbare ruimte, bronmogelijkheden en elektrische infrastructuur.

Voor een vastgoedbeheerder kan hybride soms interessant zijn als tussenstap binnen een groter verduurzamingsplan.

Bij gebouwen die technisch al geschikt zijn en waar voldoende elektrische capaciteit beschikbaar is, kan all-electric juist logischer zijn.

De systeemkeuze moet daarom volgen uit de gebouwanalyse en niet andersom.

Warmtepomp combineren met zonnepanelen en batterijopslag

Een warmtepomp staat bij zakelijke energieprojecten steeds minder vaak op zichzelf.

Wanneer een pand zonnepanelen heeft, kan een deel van de elektriciteit voor de installatie lokaal worden opgewekt. Productie en warmtevraag vallen echter niet altijd op hetzelfde moment.

In de winter, wanneer de warmtevraag het hoogst is, produceren zonnepanelen juist minder elektriciteit.

Daarom moet de combinatie vooral worden bekeken als onderdeel van de totale energiebalans van het gebouw.

Ook batterijopslag kan in bepaalde situaties een rol spelen. Een batterij maakt de warmtepomp op zichzelf niet zuiniger, maar kan helpen om energie op andere momenten beschikbaar te maken en het elektrische vermogen op locatie beter te beheren.

Bij gebouwen met laadpalen, zonnepanelen, warmtepompen en andere grote verbruikers wordt energiemanagement steeds belangrijker.

Het gaat dan niet alleen meer om hoeveel energie een pand jaarlijks gebruikt, maar ook om wanneer dat vermogen wordt gevraagd.

Welke factoren bepalen de businesscase?

De businesscase van een warmtepomp in commercieel vastgoed wordt niet alleen bepaald door de aanschafprijs.

Voor een vastgoedbeheerder of eigenaar zijn ook exploitatie en de geplande gebruiksduur van het pand belangrijk.

Denk onder andere aan:

  • Huidig gasverbruik
  • Elektriciteitsverbruik
  • Energieprijzen
  • Onderhoud aan bestaande installaties
  • Resterende levensduur van de cv-installatie
  • Noodzakelijke aanpassingen aan het gebouw
  • Aanpassingen aan het afgiftesysteem
  • Elektriciteitsaansluiting
  • Koelbehoefte
  • Geplande renovaties

Ook de positie van eigenaar en huurder speelt mee. Degene die de investering doet, is niet altijd degene die direct profiteert van lagere energiekosten.

Dat betekent dat een technisch interessante oplossing niet automatisch dezelfde financiële uitkomst heeft voor ieder vastgoedobject.

Daarom is het belangrijk om de businesscase per pand te beoordelen.

Gefaseerd verduurzamen van commercieel vastgoed

Bij grotere vastgoedportefeuilles is verduurzaming meestal geen eenmalig project, maar een proces over meerdere jaren.

Een praktische aanpak kan er als volgt uitzien:

  1. Breng het energieverbruik en de bestaande installaties in kaart.
  2. Bepaal welke gebouwen technisch het meest kansrijk zijn.
  3. Controleer de netcapaciteit en toekomstige elektriciteitsvraag.
  4. Kijk naar geplande onderhouds- en vervangingsmomenten.
  5. Bepaal per gebouw welke maatregelen logisch zijn.
  6. Werk de warmtepompoplossing technisch en financieel uit.
  7. Monitor het resultaat en gebruik die inzichten bij volgende gebouwen.

Zo hoeft niet voor ieder pand vanaf nul dezelfde afweging te worden gemaakt.

Vooral bij meerdere vergelijkbare gebouwen kan ervaring uit het eerste project helpen om vervolgstappen sneller en beter onderbouwd te nemen.

Hoe ondersteunt Tek Power vastgoedbeheerders?

Bij de verduurzaming van commercieel vastgoed kijken we niet alleen naar de warmtepomp.

We brengen eerst in kaart hoe het gebouw wordt gebruikt, hoeveel warmte nodig is, welke installatie aanwezig is en hoeveel elektrische capaciteit beschikbaar is.

Ook toekomstige ontwikkelingen op locatie nemen we mee. Denk aan laadpalen, zonnepanelen, batterijopslag of andere vormen van elektrificatie.

Op basis daarvan kan worden bepaald welke warmtepompoplossingen technisch passend zijn en hoe deze binnen de bestaande warmtepompinstallaties of overige energie-infrastructuur kunnen worden ingepast.

Wilt u weten welke mogelijkheden er zijn voor een bestaand kantoorgebouw, commercieel vastgoedobject of meerdere panden binnen uw portefeuille? Dan bekijken we graag samen welke aanpak bij uw situatie past.

Ik ben geïnteresseerd in: *

Veelgestelde vragen

Is een warmtepomp geschikt voor bestaand commercieel vastgoed?

Dat kan. De geschiktheid hangt onder andere af van de warmtevraag, isolatie, benodigde aanvoertemperatuur, het afgiftesysteem en de beschikbare elektriciteitsaansluiting. Een gebouw hoeft niet altijd volledig gerenoveerd te worden voordat een warmtepomp mogelijk is.

Welke warmtepomp is geschikt voor een kantoorgebouw?

Dat hangt af van de grootte en warmtevraag van het gebouw, maar ook van de gebruikstijden, koelbehoefte, afgiftesystemen en elektrische aansluiting. Daarom is een berekening op basis van alleen het aantal vierkante meters onvoldoende.

Kan een warmtepomp bestaande radiatoren gebruiken?

Soms wel. Dit hangt af van de capaciteit van de radiatoren en de temperatuur die nodig is om het gebouw comfortabel te verwarmen. Bij sommige gebouwen kunnen bestaande radiatoren blijven functioneren, terwijl elders aanpassingen nodig zijn.

Kan een warmtepomp een kantoorgebouw ook koelen?

Veel warmtepompsystemen kunnen ook koelen. Of dit binnen een bestaand gebouw mogelijk is, hangt onder andere af van het toegepaste afgiftesysteem en de installatie.

Hoe weet ik of de netaansluiting voldoende capaciteit heeft?

Daarvoor moet het huidige elektriciteitsverbruik worden vergeleken met de capaciteit van de aansluiting en het verwachte verbruik van de nieuwe installatie. Ook toekomstige uitbreidingen, zoals laadpalen, moeten hierbij worden meegenomen.

Is hybride of all-electric beter voor bestaand vastgoed?

Dat verschilt per gebouw. All-electric vraagt om een gebouw en elektrische installatie die daarvoor geschikt zijn. Een hybride warmtepomp kan bij bestaande bouw een praktische tussenstap zijn wanneer volledige elektrificatie nog niet wenselijk of mogelijk is.

Hoe pak je meerdere vastgoedobjecten aan?

Begin met het vergelijken van de gebouwen op energieverbruik, technische staat, geplande vervangingsmomenten, netcapaciteit en verduurzamingspotentieel. Daarmee kunnen panden worden geprioriteerd en gefaseerd worden aangepakt.

Is ISDE beschikbaar voor zakelijke warmtepompen?

Controleer vóór de investering welke subsidieregelingen van toepassing zijn en aan welke voorwaarden het gekozen systeem moet voldoen. Voor zakelijke gebruikers kan de ISDE daarbij een relevante regeling zijn. De voorwaarden en subsidiebedragen kunnen wijzigen, dus controleer altijd de actuele informatie voordat u een opdracht verstrekt.

Ontdek andere interessante blogs

  • Rij Alpitronic DC-snelladers op een bedrijfsterrein waar meerdere witte elektrische vrachtwagens tegelijk opladen, met zonnepanelen zichtbaar op het dak van het magazijn op de achtergrond

    Laadplein voor elektrische vrachtwagens: alles wat u moet weten

    De elektrificatie van het Nederlandse wegtransport gaat snel. Steeds meer transportbedrijven stappen over op elektrische vrachtwagens, gedreven door strengere milieuzones, lagere brandstofkosten en een [...]

  • Elektrisch zakelijk wagenpark aan laadpalen bij een bedrijfslocatie

    Extra belasting op leaseauto’s vanaf 2027: zo werkt de pseudo-eindheffing

    Vanaf 1 januari 2027 krijgen werkgevers te maken met een extra belasting wanneer zij een benzine-, diesel- of hybride personenauto aan een werknemer ter [...]

Ga naar de bovenkant