Netcongestie oplossingen voor bedrijven: wat werkt echt?

Het elektriciteitsnet zit vol. Steeds meer bedrijven in Nederland lopen vast: geen nieuwe aansluiting, zonnepanelen die niet kunnen terugleveren, uitbreidingsplannen die jaren vertraging oplopen. Netcongestie is geen toekomstig probleem. Het speelt nu, op uw bedrijventerrein, misschien al in uw eigen meterkast. Netcongestie is een direct gevolg van de versnellende energietransitie in Nederland. De netbeheerder geeft aan dat netverzwaring 5 tot 10 jaar kan duren. Uw bedrijf kan niet wachten. In dit artikel zetten wij de belangrijkste netcongestie oplossingen voor bedrijven op een rij, zodat u vandaag nog een weloverwogen keuze kunt maken.

1. Wat is netcongestie en waarom raakt het uw bedrijf?
2. Overzicht van oplossingen voor netcongestie voor bedrijven
3. Oplossing 1 — Slimmer energieverbruik en vraagsturing
4. Oplossing 2 — Congestiemanagement en flexibele contracten
5. Oplossing 3 — Energieopslag: de batterij als praktische oplossing
6. Oplossing 4 — Samenwerking en energy hubs
7. Welke oplossing past bij uw bedrijf?
8. Tek Power helpt u verder
9. Veelgestelde vragen

Netcongestie ontstaat wanneer de vraag naar of het aanbod van elektriciteit groter is dan wat het elektriciteitsnet op dat moment kan verwerken. Wanneer het elektriciteitsnet overbelast raakt, kunnen bedrijven geen nieuwe aansluiting krijgen of hun opgewekte stroom niet kwijt aan het net. Door de snelle groei van duurzame energie zoals zonnepanelen en windparken neemt de druk op het net steeds verder toe. Datacenters en elektrificatie van bedrijfsprocessen versterken dit effect. Het resultaat is een overvol elektriciteitsnetwerk.

Er zijn twee vormen die voor uw bedrijf relevant zijn. Bij afnamecongestie kunt u geen nieuwe of zwaardere aansluiting krijgen, omdat er onvoldoende transportcapaciteit beschikbaar is. Dit raakt bedrijven die willen uitbreiden, elektrificeren, verduurzamen of een laadplein willen aanleggen. Bedrijven die willen uitbreiden maar geen voldoende vermogen kunnen afnemen van het net worden zo direct in hun groei belemmerd. Bij teruglevercongestie kunt u de stroom die uw zonnepanelen opwekken niet terugleveren aan het net, omdat het vol zit. Bedrijven die stroom willen terugleveren lopen dan tegen een vol net aan. Uw investering in zonne-energie rendeert daardoor minder dan verwacht.

Beide vormen komen inmiddels voor in grote delen van Nederland. Netbeheerders als Stedin, Enexis en Liander melden dat in meerdere regio’s, waaronder grote delen van de Randstad, Noord-Brabant en Gelderland, de transportcapaciteit volledig is benut.

Netverzwaring is noodzakelijk, maar kost tijd. Nieuwe hoogspanningsstations, ondergrondse kabels en transformatoren vergen gemiddeld 5 tot 10 jaar van planvorming tot realisatie. Netbeheerders investeren recordbedragen, maar de vraag groeit sneller dan de beschikbare capaciteit die netbeheerders kunnen realiseren. In de meeste regio’s is het net voorlopig nog niet voldoende verzwaard om aan de groeiende vraag te voldoen. Naast fysieke uitbreiding werken netbeheerders aan smart grids en andere innovatieve netconcepten om de bestaande capaciteit slimmer te benutten, maar ook deze ontwikkelingen vragen tijd. Voor uw bedrijf betekent dit dat wachten op het net geen strategie is. De oplossing ligt aan uw kant van de meter.

Er bestaat geen universele oplossing voor netcongestie. Voor bedrijven die niet kunnen wachten op netverzwaring zijn slimme oplossingen aan de eigen kant van de meter de enige realistische weg vooruit. Welke aanpak het beste bij uw bedrijf past, hangt af van uw verbruiksprofiel, de aanwezigheid van zonnepanelen, uw groeiambities en de specifieke congestiesituatie in uw regio. Hieronder bespreken wij de vier meest relevante oplossingen voor een overvol elektriciteitsnetwerk eerlijk en overzichtelijk.

Vraagsturing, ook wel demand response genoemd, betekent dat u uw energieverbruik bewust verschuift naar momenten waarop het net minder belast is. Denk aan het uitstellen van productielijnen, het opladen van elektrische voertuigen in de nacht of het verplaatsen van koelprocessen naar daluren. Een Energiemanagementsysteem (EMS) zorgt voor continue optimalisatie van uw energieverbruik door bij te sturen op basis van netbelasting en energieprijzen. Dynamische vermogensregeling zorgt er daarnaast voor dat u nooit boven uw gecontracteerde transportvermogen (GTV) uitkomt, waardoor u boetes van de netbeheerder voorkomt.

Vraagsturing werkt het beste voor bedrijven met een flexibel productieproces, zoals logistieke bedrijven, agrarische ondernemers met koelinstallaties of productiebedrijven met variabele draaitijden. Voor bedrijven met vaste en onvermijdelijke piekbelasting, zoals een bakkerij die ’s ochtends vroeg op volle kracht moet draaien, biedt vraagsturing beperkte ruimte. In dat geval is een aanvullende oplossing noodzakelijk.

Slimmer energieverbruik verlaagt de piekbelasting, maar lost het onderliggende probleem niet op. Het vraagt ook aanpassing van bedrijfsprocessen en medewerking van personeel. Als standalone oplossing is het voor de meeste MKB-bedrijven onvoldoende.

Bedrijven die willen uitbreiden, elektrificeren of hun duurzaamheidsdoelen willen halen lopen steeds vaker vast op een vol net. Netbeheerders bieden bedrijven in congestiegebieden de mogelijkheid om een congestiemanagementcontract af te sluiten. U stemt er dan mee in om uw verbruik of teruglevering op verzoek van de netbeheerder tijdelijk te beperken, in ruil voor een financiële vergoeding. De Flex-E subsidie biedt daarnaast directe financiële steun voor bedrijven die flexibel omgaan met energieverbruik in congestiegebieden, tot maximaal €300.000 voor scan, studie én realisatie, mits het aansluitvermogen minimaal 100 kW bedraagt.

Het voordeel is dat u inkomsten genereert uit bestaande flexibiliteit. Het nadeel is de afhankelijkheid: de netbeheerder bepaalt wanneer u moet afschakelen, wat voor sommige bedrijfsprocessen niet werkbaar is. Voor MKB-bedrijven is dit daarom zelden een zelfstandige oplossing, maar wel een interessante aanvulling op batterijopslag, waarbij de batterij de flexibiliteit levert zonder dat uw bedrijfsproces wordt onderbroken.

Voor de meeste MKB-bedrijven is een zakelijke batterij de meest directe en praktisch inzetbare oplossing voor netcongestie. Geen wachtlijst bij de netbeheerder, geen aanpassing van bedrijfsprocessen en direct resultaat.

De kern van de oplossing is peak shaving. De batterij laadt op tijdens momenten waarop het net rustig is en de energieprijzen laag zijn, bijvoorbeeld ’s nachts of midden op de dag bij veel zonne-opwek. Op piekmomenten, wanneer uw verbruik hoog is en het net onder druk staat, levert de batterij stroom aan uw bedrijf. Het net wordt daarmee ontlast en u blijft ruim binnen uw gecontracteerde transportvermogen.

Bij teruglevercongestie werkt het omgekeerd: de opgewekte energie die u niet kunt terugleveren aan het net slaat u op in de batterij en gebruikt u op een later moment zelf. Zo benut u uw zonne-installatie optimaal, ook als het net vol zit.

Een zakelijke batterij biedt meerdere voordelen tegelijk, wat in de praktijk ook wel value stacking wordt genoemd:

• Onafhankelijker van het net en de netbeheerder
• Zonnepanelen renderen maximaal, ook bij teruglevercongestie
• 10 tot 30% lagere energierekening
• Tot 40% minder piekkosten
• Noodstroomvoorziening bij stroomuitval
• Modulair en schaalbaar, van 48 kWh tot meerdere MWh

Wilt u meer weten over energieopslag op maat voor uw bedrijf? Bekijk ons aanbod op onze zakelijke batterijen pagina of ontdek de mogelijkheden van grootschalige batterijopslag.

De benodigde capaciteit hangt af van uw dagelijks verbruik, de hoogte van uw piekbelasting en de aanwezigheid van zonnepanelen. Als richtlijn geldt het volgende:

• Een 100 kWh batterij is geschikt voor kleinere MKB-bedrijven met beperkte piekbelasting of als aanvulling op een kleine zonne-installatie
• Een 200 kWh batterij past bij middelgrote bedrijven met hogere piekvermogens of grotere zonnedaken
• Een 1000 kWh batterij is geschikt voor grote bedrijven, logistieke centra of agrarische ondernemers met een substantieel verbruik en opwek

Tek Power adviseert u altijd op basis van uw specifieke verbruiksprofiel. Geen standaardpakket, maar altijd een oplossing op maat.

De investering in een zakelijke batterij is aanzienlijk, indicatief tussen de €25.000 en €150.000 voor MKB-systemen, maar meerdere regelingen maken de terugverdientijd aanzienlijk korter:

• EIA (Energie-investeringsaftrek): 40% fiscale aftrek op de investering, toepasbaar op stationaire batterijsystemen gekoppeld aan duurzame opwek
• KIA (Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek): tot 28% aanvullende aftrek, combineerbaar met de EIA
• MIA/VAMIL: fiscale aftrek tot 45% en 75% versneld afschrijven, interessant voor systemen vanaf 450 kWh, niet combineerbaar met de EIA
• Flex-E: directe subsidie tot €300.000 voor bedrijven in een congestiegebied met een aansluitvermogen van minimaal 100 kW
• HBE (Hernieuwbare Brandstofeenheden): aanvullend verdienmodel bij combinatie met elektrisch laden

Als praktijkvoorbeeld: een investering van €80.000 in batterijopslag kan via EIA en KIA leiden tot meer dan 60% totale fiscale aftrek, wat neerkomt op een netto belastingvoordeel van circa €14.000 in de vennootschapsbelasting. Gecombineerd met Flex-E en HBE kan dit de terugverdientijd met 1 tot 2 jaar verkorten. Wij begeleiden u van A tot Z bij de subsidieaanvraag. Bekijk alle mogelijkheden op onze pagina zakelijke batterij subsidie.

Een energy hub is een collectief energiesysteem waarbij meerdere bedrijven op een bedrijventerrein gezamenlijk energie opwekken, opslaan en uitwisselen. In sommige gevallen gaan bedrijven nog een stap verder door een netaansluiting te delen of elektriciteit via een directe lijn rechtstreeks aan een grote afnemer op hetzelfde terrein te leveren.

In de praktijk is een energy hub voor individuele MKB-bedrijven complex. Het vereist samenwerking tussen meerdere partijen, juridische afspraken, een gedeelde infrastructuur en een gezamenlijk besluitvormingsproces. Hetzelfde geldt voor lokale energiemarkten en groepscontracten, waarbij bedrijven gezamenlijk hun energieverbruik en opwekking afstemmen via gedeelde afspraken met een energieleverancier of netbeheerder. De realisatie duurt daardoor al snel jaren. Voor bedrijven die nú actie willen ondernemen, is batterijopslag op eigen locatie de snellere en eenvoudigere eerste stap die bovendien los van andere bedrijven gerealiseerd kan worden.

Innovaties zoals het omzetten van overtollige stroom naar andere energievormen zoals waterstof of warmte worden volop ontwikkeld, maar zijn voor de meeste MKB-bedrijven vooralsnog minder toegankelijk door hoge kosten en beperkte beschikbaarheid. Batterijopslag geldt inmiddels als een van de pijlers van het energiesysteem van de toekomst, ook voor individuele bedrijven.

De juiste aanpak hangt af van een aantal factoren. Heeft u zonnepanelen maar kunt u niet terugleveren? Dan is batterijopslag vrijwel altijd de meest directe oplossing. Wilt u uitbreiden maar heeft u geen zwaardere aansluiting kunnen krijgen? Dan biedt peak shaving via een batterij de meeste ruimte. Heeft u een flexibel productieproces? Dan is vraagsturing een waardevolle aanvulling.

Voor de meeste MKB-bedrijven geldt dat de combinatie van slimmer energieverbruik en een zakelijke batterij de meest haalbare en snelst renderende aanpak is. Vraagsturing verlaagt de basislast, de batterij vangt de pieken op en samen zorgen zij voor maximale onafhankelijkheid van het net. Zo maakt u maximaal gebruik van de beschikbare netcapaciteit zonder te wachten op netverzwaring. Bekijk ons volledige aanbod op de pagina zakelijke batterijen.

Netcongestie is een serieus knelpunt, maar het hoeft uw plannen niet te vertragen. Tek Power ontzorgt u volledig: van een eerlijk advies op maat en vakkundige installatie tot de subsidieaanvraag en het onderhoud achteraf. Wij zorgen voor een toekomstbestendige energievoorziening die past bij uw bedrijf en uw ambities. Wij zijn een gecertificeerd familiebedrijf met ruime ervaring in zakelijke energieoplossingen in de regio Leiden, Gouda, Alphen aan den Rijn, Zoetermeer en omstreken.

Wilt u weten welke oplossing het beste past bij uw situatie? Neem contact op via ons contactformulier en wij nemen zo snel mogelijk contact met u op.